De Europese Commissie werkt aan een nieuw wetgevend kader dat de digitale markt opnieuw gaat opschudden: de Digital Fairness Act (DFA). Het doel is om consumenten nog beter te beschermen tegen misleidende, verslavende en niet-transparante digitale praktijken. Een wetsvoorstel wordt in het 4e kwartaal van dit jaar verwacht.
Deze nieuwe wetgeving geldt voor alle IT-bedrijven die opereren in digitale markten voor consumenten, van platforms tot e-commerce en van app-ontwikkelaars tot adtech. De DFA markeert een volgende stap richting striktere normen voor eerlijkheid, transparantie en gebruikersbescherming.
Waarom deze nieuwe wet?
De Europese Commissie (EC) publiceerde in 2024 de Digital Fairness Fitness Check, waarin bestaande consumentenwetgeving werd getoetst aan de realiteit van digitale markten. De conclusie was weinig verrassend maar wel scherp: de huidige kaders schieten tekort. Richtlijnen zoals de UCPD, CRD en UCTD bieden onvoldoende houvast voor moderne digitale praktijken zoals personalisatie, nudging en verslavende ontwerpen.
Daarom kondigde de EC in de Consumentenagenda 2030 de voorbereiding van de DFA aan. Het doel: een toekomstbestendig kader dat aansluit bij hoe digitale diensten vandaag de dag functioneren.
Wat gaat de DFA aanpakken?
De DFA richt zich op digitale praktijken die inmiddels wijdverbreid zijn, maar juridisch lastig te vangen. Denk aan:
Dark patterns: manipulatieve interface ontwerpen die gebruikers sturen richting keuzes die zij anders niet zouden maken.
Verslavend of uitbuitend ontwerp: met bijzondere aandacht voor minderjarigen en kwetsbare groepen.
Oneerlijke personalisatie en targeting: waaronder het benutten van gedrags- of psychologische kwetsbaarheden.
Obstakels bij opzegging: zoals ingewikkelde annuleringsflows of verborgen stappen.
Onduidelijke influencer en online marketing: vooral wanneer commerciële relaties niet worden vermeld.
Dit zijn precies de gebieden waar toezichthouders de afgelopen jaren al meer aandacht voor hadden, maar waar de juridische basis soms dun was. De DFA moet dat gat dichten.
Handhaving: een strakker en meer geïntegreerd landschap
De EC wil ook de Consumentenbeschermings-coöperatieverordening herzien, wat gevolgen heeft voor de samenwerking tussen nationale toezichthouders. Dat betekent, snellere interventies, meer grensoverschrijdende acties en hogere verwachtingen richting bedrijven.
Daarnaast staat de DFA niet op zichzelf. Ze wordt onderdeel van een bredere digitale reguleringsarchitectuur, samen met:
Digital Services Act (DSA)
Digital Markets Act (DMA)
AVG
AI Act
Het resultaat is een intensiever en meer samenhangend toezichtregime voor digitale diensten en platforms.
Impact voor bedrijven: dit verandert er
Hoewel de DFA nog niet is aangenomen, is het verstandig om nu al te anticiperen op wat komen gaat. De wet raakt namelijk veel meer dan alleen compliance, zoals:
UX en productdesign: dark patterns en verslavende ontwerpkeuzes worden risicogebied nummer één.
Marketing en personalisatie: targetingstrategieën moeten opnieuw worden beoordeeld op fairness en transparantie.
Datagebruik: gedragsprofilering komt onder een vergrootglas te liggen.
Samenwerkingen met platforms en derden: verantwoordelijkheden worden scherper afgebakend.
Tot slot
De Digital Fairness Act is geen kleine update van bestaande regels. Het is een herijking van wat “eerlijk” betekent in digitale omgevingen. Bedrijven die nu al beginnen met voorbereiden, hebben straks een duidelijke voorsprong. Wij houden u op de hoogte met nieuws rondom de DFA.
Wilt u weten of deze nieuwe wetgeving van toepassing is op uw organisatie? Of meer weten over welke voorbereidingen u al kunt treffen?
Het team van ervaren specialisten bij Legalz staat klaar om u te adviseren.
Neem vrijblijvend contact met ons op.
Klik op onderstaande button of bel ons direct op telefoonnummer 010-2290646.